မော်လမြိုင်ရပ်ကွက်များ – ၂

၇။ ပန်းပဲတန်းရပ်ကွက် ပန်းပဲသမားနေထိုင်ခဲ့ရာ ရပ်ကွက်ကို ပန်းပဲတန်းရပ်ကွက်ဟု ခေါ်သည်။ ယခုအခါ တူကိုင်သော ပန်းပဲသမားများကွယ်ပျောက်သွားပြီ၊ ဆေးထိုးပိုက်ကိုင်သော ဆရာဝန်များ ပေါ်ပေါက်လျက်ရှိသည်။ ပုဂ္ဂလိက ဆေးရုံပိုင်ရှင်များ ရွှေမိုးငွေမိုးရွာချိန်နှင့် ကြုံတွေ့နေရသည်။ ၈။ ဘိုးစောကုန်းရပ်ကွက် သံလျင်ဒလဘက်မှ မောင်ထော်လေးနှင့်အတူ မော်လမြိုင်သို့ တိမ်းရှောင်လာသူများတွင် မောင်ဘိုးစောပါဝင်သည်။ မောင်ဘိုးစောသူကြီးအဖြစ် အုပ်ချုပ်သောရပ်ကွက်ကို ဘိုးစောကုန်းရပ်ကွက်ဟု ခေါ်သည်။...

ဦးထွန်းဝင်း၏ ဘဝနေဝင်ချိန်နှင့် သံလွင်ဥယျာဉ်၏ နောင်ရေး

သိက္ခာသမာဓိရှိသော ဦးထွန်းဝင်းသည် ၁၉၄၁ ခုတွင် "ဒေသန္တရအဖွဲ့အစည်းများ၏ လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုနှင့် အာဂတိလိုက်စားမှုစုံစမ်းရေးကော်မတီ" (Local Bodie's Bribery and Corruption Enquiry Committee)၏ ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ခန့်ထားခြင်းခံရသည်။ ဥက္ကဋ္ဌမှာ ဆွစ်သင်းဘင့် (B.W.S Swithinbank C.B.E, I.C.S) ဖြစ်သည်။ မော်လမြိုင်မြို့...

မော်လမြိုင်ရပ်ကွက်များ – ၃

၁၉။ မီးလောင်ပြင်ရပ်ကွက် ပထမအင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲကာလ မတိုင်မီကပင် ရူပီး (၁၀)သိန်း ချမ်းသာသော သူဌေးကြီး "ဦးပြော့"သည် ရန်ကုန်မြို့၌ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ဦးပြော့၏ ဇနီး "ဒေါ်ဒို"သည် မောင်စပ် (သမိန်ပရူး)၏ အစ်မရင်းဖြစ်သည်။ သမိန်ပရူး၏ ပုန်ကန်မှုအရေးနိမ့်သွားသောအခါ သမိန်ပရူး၏ ယောက်ဖဖြစ်သူ ဦးပြော့သည် မြန်မာမင်းလက်အောက်ရှိ ရန်ကုန်မြို့တွင် ဆက်လက်မနေဝံ့တော့ချေ။ ထို့ကြောင့်...

တစ်ခေတ်တစ်ခါကမော်လမြိုင်ထောင် (၅)

ယခင်တစ်ပတ်ကထောင်အတွင်းမှ အချိန်ကို မြန်မြန်ကုန်ဆုံးစေသည့်နည်းလမ်းများအကြောင်းရေးပြခဲ့သည်။ ယခုတစ်ပတ်မှာတော့ မော်လမြိုင်ထောင်တွင် တွေ့ကြုံခဲ့ရသည့်သူအချို့အကြောင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းရုံပ်ပုံလွှာများရေးခြယ်ပြချင်သည်။ သူတို့၏ ပုံရိပ်များသည် ခေတ်ကိုသော်လည်းကောင်း ၊ လူ၏စရိုက်သဘာဝကိုသော်လည်းကောင်း ထင်ဟပ်စေသည်ဟု ကျွန်တော်ထင်သည်။ ထောင်ဆိုသည့်နေရာသည် အပြင်လောကတွင် တစ်နေ့ တစ်ကြိမ်မဆုံနိုင်သည့်သူများတစ်လတစ်ကြိမ်မဆုံနိုင်သည့် သူများမိနစ်၊ နာရီတိုင်းတွေ့နေမြင်နေရသဖြင့် လူ၏ အားနည်းချက်၊ တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်မှု၊ အတ္တကြီးမှု၊ စွန့်လွှတ်မှု၊ သနားကြင်နာမှု၊ ကိုယ်ချင်းစာနာမှုတို့ကို...

“ကိုလိုနီခေတ်မော်လမြိုင်ပညာရေး-၁“

၁။ အစိုးရကျောင်း မော်လမြိုင်သည် မေ-၁၈၂၉ တွင် တနင်္သာရီတိုင်း၏ မြို့တော်ဖြစ်လာသည်။ မင်းတုန်းမင်းက မန္တလေး (ရတနာပုံ) ကို ၁၈၅၉-ခုတွင် တည်ထောင်သည်။ ထိုကြောင့် ကိုလိုနီခေတ် မော်လမြိုင်မြို့သစ်သည် ပဒေသရာဇ်ခေတ်မန္တလေးမြို့ထက် မြို့တော်နှစ် (၃ဝ) တိတိကြီးသည်။ ၁၈၂၆-ခုတွင် တံငါရွာကလေးမျှသာဖြစ်သော မော်လမြိုင်သည် တိုင်းမြို့တော်ဖြစ်လာပြီး (၃) နှစ်အကြာ...

မွန်ပြည်နယ်ကိုခြိမ်းခြောက်နေသည့်ခေတ်သစ်ရောဂါ

ယခုနောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် မွန်ပြည်နယ်အတွင်းရှိလူငယ်များကြား၌ မူးယစ်ဆေးဝါးပျံ့နှံ့မှုသည်ခေတ်သစ် ရောဂါတစ်ခုပမာ အန္တရာယ်ကြီးစွာခြိမ်းခြောက်လာသည်ကို တွေ့မြင်လာသည်။ လူငယ်လူရွယ်များကိုယ်တိုင် ကလည်းမူးယစ်ဆေးဝါးသည် မကောင်းမှန်းသိသော်လည်း ဘာကိုဆိုလိုသည်ကိုကောင်းစွာသိရှိနား လည်မှုလည်းမရှိပါ။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမူးယစ်ဆေးဝါးနေ့များကိုပညာပေးပြခန်းများပြတိုက်များတည်ဆောက်၍ပြသခဲ့သော် လည်း(VIP)သဘောဆန်ခဲ့သည်။ လူငယ်များကလည်းအသစ်အဆန်းဆိုလျှင်စမ်းသပ်လိုသည့် ညည်းရှိနေသည် မဟုတ်လား။ သူငယ်ချင်းများအတင်းအကျပ်ဆွဲဆောင်ခေါ်သည်ဖြစ်စေ အပျော်သဘောဖြစ်စေလူငယ်များ စိတ်ကြွမူးယစ်ဆေးဝါး(မြင်းဆေး)ကိုသုံးစွဲဖြစ်လာသည်။ကျေးလက်ဒေသမွန်ကျေးရွာအချို့ရှိမွန်လူငယ်များ သည်ဘဝတိုးတက်ရေးနည်းပညာအသစ်အဆန်းများလေ့လာဆည်းပူးသင်ယူရမည့်အစားမူးယစ်ဆေးဝါးစကားဝိုင်းကိုပါးစပ်အရသာခံစကားဖောင်ဖွဲ့အချိန်ဖြုန်းနေကြသည်။ လူငယ်များသည်မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့်ပတ်သတ်ပြီး မိမိတို့ခံယူထားသည့်ခံယူချက်များမှာမှားယွင်းနေကြသည်။ မူးယစ်ဆေးဝါးကို ကိုယ်လက်ပေါ့ပါးပြီးစိတ်ဖိစီးမှု (stress)လျော့ကျစေသည့်ဆေး/ အတွေးအခေါ်ဆန်း...

”ကိုလိုနီခေတ် မော်လမြိုင်အုပ်ချုပ်ရေး”

(က) ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီးများ ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး မိန်းဂေးသည် မေ ၁၈၂၉ တွင် မိမိ၏ဌာနကို ကျိုက္ခမီမှ မော်လမြိုင်သို့ပြောင်းရွှေ့သည်။ ထို့အချိန်မှစ၍ မော်လမြိုင်မြိဳ႕သစ်သည် တနင်္သာရီတိုင်း၏ မြို့တော်ဖြစ်လာသည်။မင်းတုန်းမင်းသည် မန္တလေးမြို့ကို ၁၈၅၉ ခုတွင် တည်ထောင်သဖြင့် မော်လမြိုင်က မႏၱလေးထက်မြို့သက်နှစ် (၃ဝ) ကြီးသည်။ မော်လမြိုင်တနင်္သာရီတိုင်းမြို့တော်ဖြစ်လာချိန်တွင် တနင်္သာရီတိုင်း၌ ခရိုင်ရှိသည်။ ကျိုက္ခမီခရိုင်၊...

“ကိုလိုနီခေတ် ကျိုက္ခမီခရိုင် အခွန်ကောက်ခံရေး-၁

၁၈၂၆-ခုတွင် ကျိုက္ခမီခရိုင်အပါအဝင် တနင်္သာရီတိုင်းသည် ဗြိတိသျှနယ်ချဲ့ သမားတို့ လက်အောက် ကျရောက်သွားခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှ အရင်းရှင်အစိုးရသည် မိမိတို့ လက်ဝယ်သို့ရောက်ရှိလာသော တနင်္သာရီတိုင်းမှ ကျိုက္ခမီခရိုင်တွင် အခွန်အမျိုးမျိုးကို လစ်ဟာမှု မရှိရလေအောင် အကွက်စေ့စေ့ ကောက်ခံခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည်။ ၁။ မြေခွန် ၂။ သစ်သီးခွန် ၃။ သစ်တောခွန် ၄။ သစ်တောထွက် ပစ္စည်းခွန် ၅။...

ကိုလိုနီခေတ်မော်လမြိုင် စီးပွားရေး-၁၇

တန်ဘိန်ဝှက်သည် ပထမဇနီးမှ ဖွားမြင်သော သမီးထွေး “ဒေါ်ကြူ“ အား အရက်နှင့် ပတ်သက်သော တာဝန်အရပ်ရပ်ကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရန် တာဝန်ပေးသည်။ မော်လမြိုင် လျောင်ချိုင်အရက်ချက်စက်ရုံမှ အိုပီအရက်ပြင်းများ တင်ဆောင်လာသော နွားလှည်း မုဒုံသို့ ရောက်သောအခါ အသင့်စီမံပြုလုပ်ထားသော (၂၅) ဂါလန်ခန့် စီဆန့်သော သစ်သားစည်ပြတ်များအတွင်းသို့ (၅) ဂါလန်စီလောင်းထည့်သည်...

”မော်လမြိုင်တပ်မြို့”(၁)

၆ ဧပြီ ၁၈၂၆ တွင် ဝန်ရှင်တော်မင်းကြီး ကရောဖို့ (Crawford) က ကျိုက္ခမီကို အမ်းဟတ်(Amherst) ဟု အမည်ပြောင်းကာ တနင်္သာရီတိုင်း၏ မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်က စစ်ဦးစီးချု့ပ်ဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ် ကင်းဗဲ (Campbell) ကမူ မိမိ၏ စစ်ဌာနချုပ်ကို မော်လမြိုင်မှာပင်...

Latest article

ဖားကန့်တွင် နွံနစ်သဖြင့် အလုပ်သမား ၅ဝ ကျော် ပျောက်နေ

ကချင်ပြည်နယ် ဖားကန့်မြို့နယ်တွင် ယမန့်နေ့ညက နွံအိုင်တစ်ခု ပြိုကျသဖြင့် နွံဖုံးလွှမ်းသွားသော ကျောက်စိမ်းတူးနေသည့်နေရာတွင်  လုပ်ကိုင်နေသူ ၅ဝ ထက် မနည်းကို ကယ်ဆယ်နိုင်ရန် လုပ်ဆောင်နေကြောင်း၊  ရုပ်အလောင်း ၁ ခု ဆယ်ယူ ရရှိထားကြောင်း ရဲတပ်ဖွဲ့က ယနေ့ ပြောသည်။ လုပ်ကွက်ဟောင်းတစ်ခုမှ အဆိုပါ နွံအိုင်သည် မြို့အနောက်ဘက်...

မွန်တွင် ယခုနှစ် သကြံန်ရက်အတွင်း မှုခင်း ၆၀ နီးပါး ဖြစ်ပွားခဲ့

မော်လမြိုင် ဧပြီ ယခုနှစ် မဟာသင်္ကြန်ကာလအတွင်း မွန်ပြည်နယ်၌ မှုခင်း ၅၉ မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း မွန်ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့ထံမှ သိရသည်။ ဧပြီ ၁၃ ရက်မှ ၁၆ ရက်အတွင်း လူသတ်မှု ၁ မှု၊ ခိုးမှု (ရိုးရိုး) ၂ မှု၊ ယာဉ်တိုက်မှု ၁၆မှု၊ နာကျင်စေမှု...

ကာလုံ ဖျက်သိမ်းရန် ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ ဆွေးနွေး

တစ်လကြာ ရပ်နားထားသည့် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်ရေးပူးပေါင်းကော်မတီ အစည်းအဝေးကို နေပြည်တော်ရှိ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် အဆောက်အဦတွင် ယနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းက ပြန်လည်စတင်ခဲ့ပြီး အုပ်ချုပ်ရေးကဏ္ဍ အခန်း(၅)ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ ဆွေးနွေးပွဲတွင် ရခိုင်အမျိုးသားပါတီကိုယ်စားပြုပြီး အစည်းအဝေး တက်ရောက်သည့်  ဦးအောင်ကျော်ဇံက အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး ကောင်စီ...