32.5 C
Mawlamyine
Tuesday, February 19, 2019

ကိုလိုနီခေတ်မော်လမြိုင်စီးပွားရေး-၁၃

၄။ အရက်ချက်လုပ်ငန်း ပဒေသရာဇ်ခေတ်မြန်မာ့သမိုင်းကို ပြန်ပြောင်းလေ့လာသောအခါ အင်းဝခေတ်တွင် “မင်းရဲကျော်စွာ“ သည် အရက်ကြောင့် ရေတိမ်နစ်ခဲ့ရသည်ကိုလည်းကောင်း၊ တောင်ငူခေတ်တွင် မင်းတရားရွှေထီးသည် အရက်ကြောင့်ပင်ဇာတ်သိမ်းမလှဖြစ်ခဲ့ရသည်ကိုလည်းကောင်း တွေ့ရသည်။ အင်းဝဘုရင် မင်းခေါင် (၁၄ဝဝ-၁၄၂၂) နှင့် မိဖုရား “ရှင်မိနောက်“ တို့က ၁၃၉ဝ-ပြည့်နှစ်တွင် သားတော် “မင်းရဲကျော်စွာ“ ကို ဖွားမြင်သည်။ ၁၄ဝ၃-ခုတွင် ရခိုင်ဘုရင်...

“ကိုလိုနီခေတ်မော်လမြိုင်စီးပွားရေး-၁၂“

၃။ သင်္ဘောဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း ကိုလိုနီခေတ်မော်လမြိုင်တွင် သင်္ဘောတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းထွန်းကားခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မည်သည့်နှစ်မှစ၍ ပင်လယ်ကူးကျွန်းလှေကြီးများ တည်ဆောက်ခဲ့ကြောင်း၊ တိကျခိုင်မာသော သမိုင်းအထောက်အထားမတွေ့ရသေးချေ။ ညောင်ရမ်းခေတ် (၁၅၉၉-၁၇၅၂) ကပင် အာရပ်ကုန်သည်များက တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းတွင် သင်္ဘောများတည်ဆောက်ခဲ့ကြကြောင်း၊ ပေါ်တူဂီပြင်သစ်နှင့် အင်္ဂလိပ်သင်္ဘောများသည်လည်း လှိုင်းလေမိ၍ ပျက်စီးလျှင် မြိတ်မြို့သို့ဝင်ရောက်ပြင်ဆင်ခဲ့ကြောင်း၊ အထောက်အထားများတွေ့ရသည်။ ဥရောပတိုက်သားတို့သည် ကျွန်းသစ်၏ ဂုဏ်သတ္တိကို မသိခင်က...

ကိုလိုနီခေတ်မော်လမြိုင်စီးပွားရေး-၁၁

ကင်းဝန်မင်းကြီးသည် ဦးမွန်ထော်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ၃၁ မတ် ၁၈၇၄ တွင် ကတိုးရွာရိှ ဦးမွန်ထော်အိမ်သို့ ကြွရောက်ပြီး ညနေစာစားသုံးခဲ့သည်။ နယ်မြေအခြေအနေနှင့် ဦးမွန်ထော်၏ စီးပွားရေးအခြေအနေတို့ကို ရင်းနှီးပွင့်လင်းစွာမေးမြန်းဆွေးနွေးရင်း တစ်ဦးအပေါ်တစ်ဦးသံယောဇဉ်ငြိတွယ်လာကြသည်။ နောက်တစ်နေ့ ၁ ဧပြီ ၁၈၇၄ (၁၂၃၅- ခုတန်ခူးလပြည့်နေ့) နံနက်တွင် ကျောင်းဒါယကာ ဦးတူက...

“ကိုလိုနီခေတ်မော်လမြိုင်စီးပွားရေး-၁ဝ“

ဦးမွန်ထော်သည် ယိုးဒယားပြည်ဇင်းမယ်မြို့တွင် တစ်လခန့်နေထိုင်ပြီး၊ သစ်လုပ်ငန်းအခြေအနေအရပ်ရပ်ကို လေ့လာသည်။ ဦးမွန်ထော်သည် မော်လမြိုင်သို့ ပြန်ခါနီးတွင် ဦးရှမ်းကလေးကို အဖော်ပြု၍ ဇင်းမယ်မင်းထံဝင်ရောက်ဖူးမြော်နှုတ်ဆက်သည်။ ဇင်းမယ်မင်းက ဦးမွန်ထော်အား “ဘယ်မှာနေ၍ ဘာအလုပ်လုပ်ပါသလဲ“ ဟု မေးမြန်းသည်။ ဦးမွန်ထော်က “မော်လမြိုင်အနီး“ ကတိုးရွာမှာ နေထိုင်ပြီး သစ်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်ပါသည်ဘုရား“ ဟု ပြန်လည်လျှောက်ထားသည်။ ဇင်းမယ်မင်းက...

ကိုလိုနီခေတ်မော်လမြိုင်စီးပွားရေး-၉

ခွေးသေကောင်ပုပ်မြင်လျှင် လင်းတများဝဲပျံရောက်ရှိဝိုင်းအုံလာကြသကဲ့သို့ ကျွန်းသစ်လုပ်ငန်းအရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးဝေစည်ရာ မော်လမြိုင်သို့ ဥရောပအရင်းရှင် ကုမ္ပဏီကြီးများ အလုအယက်ဝင်ရောက်လာကြသည်။  ၁။ ဘုံဘေးဘားမားကုန်သွယ်ရေးကော်ပိုရေးရှင်း (The Bombay Burmah Trading Coporation) ၂။ ဘတ်ခနင်ကုမ္ပဏီ (Buchanant Co.) ၃။ ဖူးကားကုမ္ပဏီ (Foucart Co.) ၄။...

ကိုလိုနီခေတ် မော်လမြိုင်စီးပွားရေး – ၈

ကျွန်းသစ်ကို ဘုရင်ပိုင်သည့် အစဉ်အလာသည် အလောင်းမင်းတရားကြီး ဦးအောင်ဇေယျလက်ထက်၊ ၁၇၅၂- ခုတွင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ နန်းတက်သည့် နှစ်မှာပင် အမိန့်တော်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်သည်ကို အထောက်အထားပြု၍ ကျွန်းသစ်၏ တန်ဖိုးကို သိရှိကြောင်း ထင်ရှားသည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများ သင်္ဘောတည်ဆောက်ရာတွင်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတကာနိုင်ငံရေးစီးပွားရေးတွင်လည်းကောင်း၊ ကျွန်းသစ်၏ အရေးပါပုံကို သိရှိပြီး ဖြစ်ကြောင်း...

ကိုလိုနီခေတ်မော်လမြိုင်စီးပွားရေး-၇

(ခ) ကျွန်းသစ်လုပ်ငန်း ကျွန်းသစ်လုပ်ငန်းသည် ကိုလိုနီခေတ်ဦးကာလမော်လမြိုင်စီးပွားရေးတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်သည်။ တနင်္သာရီတိုင်းမှ အမျိုးအစားကောင်းသော ကျွန်းသစ်အများအပြားထွက်သည်။ (ကိုလိုနီခေတ် တနင်္သာရီတိုင်းတွင် မျက်မှောက်ခေတ် မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးတို့ပါဝင်သည်။) ကိုလိုနီခေတ်တွင် တနင်္သာရီတိုင်းမှ အမျိုးအစားကောင်းသော ကျွန်းသစ်များကို နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့ရောင်းချသည်။ နယ်ချဲ့အင်္ဂလိပ်တို့သည် မြန်မာ့ကျွန်းသစ်ကို မက်မောတန်ဖိုးထားသည်။ လန်ဒန်မြို့ဘာမင်ဂန်...

ကိုလိုနီခေတ်မော်လမြိုင်စီးပွားရေး-၆

၁၈၅ဝ - ပြည့်နှစ်မှ စတင်၍ ချစ်တီးများသည် မော်လမြိုင်ကို ဗဟိုပြု၍ ကျိုက္ခမီခရိုင်မှ လယ်သမားများ၏ ဂုတ်သွေးကို စုပ်၍ အမြတ်ထုတ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၉၂၁ - ခုသို့ ရောက်သောအခါ ကျိုက္ခမီခရိုင်အပါအဝင် အောက်မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်းသားမြေရှင်အရင်းရှင်ကလေးများနှင့် ဆန်စက်ပိုင်ရှင်ကလေးများကိုသာမက လယ်သမားကိုပါ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မည့်အဖွဲ့ကြီး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၂၁ - ခုတွင်...

ကျူရှင်ပြဿနာ ဝိုင်းဝန်း အဖြေရှာကြစို့ရဲ့

ဒီနေ့လို မြို့နယ်ရုံး အစည်းအဝေးရှိသောနေ့များတွင် ကျောင်းအုပ်ဆရာမကြီးက ကျောင်း၏လုပ်ငန်းတာဝန်များကို ကျွန်မအား လွှဲခဲ့လေ့ရှိပါသည်။ ဒီနေ့လည်း ခါတိုင်းကဲ့သို့ပင် စာသင်ခန်းဝင် သင်ကြားရုံသာမက ကျောင်းလုပ်ငန်းတာဝန်များကို ပူးတွဲ တာဝန်ထမ်းရင်း နေ့လယ် ထမင်းစားကျောင်းဆင်းချိန်သို့ပင် ရောက်လို့လာလေပြီ။ ကလေးများ၊ ဆရာဆရာမများ၊ ရုံးဝန်ထမ်းများရှင်းချိန်တွင် အမျိုးသမီးတစ်ယောက် ကလေးငယ်တစ်ယောက်ကို လက်ဆွဲလျက် ကျွန်မနားနေရာ ရုံးခန်းထဲ...

ရာပြည့်အကြို အမျိုးသားနေ့မှသည် ဖက်ဒရယ်ဆီ ချီနိုင်ပါစေ

နိုဝင်ဘာ ၁၃ ၊ ၂၀၁၇ နှစ်စဉ်၏ တန်ဆောင်မုန်း လပြည့်ကျော် (၁၀) ရက်နေ့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားနေ့ ဖြစ်သည်။ ယခုနှစ်တွင် ကျရောက်သည့် အမျိုးသားနေ့ အခမ်းအနား သည်ကား (၉၇) ကြိမ် မြောက်ပြီ ဖြစ်၍ ရာပြည့်အကြို အမျိုးသားနေ့ ဟုလည်း ဆိုရပေမည်။ ကမ္ဘာ့...
- Advertisement -

Latest article

လျှပ်စစ်ထရပ်ကားထုတ်လုပ်ရေးမှာ ဒေါ်လာသန်း ၇၀၀ မြှုပ်နှံလိုက်တဲ့ အမေဇုံ ကုမ္ပဏီ

နယူးယောက် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၈ အမေရိကန်အခြေစိုက် နာမည်ကျော် အမေဇုံကုမ္ပဏီဟာ Rivian လျှပ်စစ်ထရပ်ကားထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၇၀၀ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလိုက်တယ်လို့ ပြီးခဲ့တဲ့ သောကြာနေ့က ထုတ်ပြန်ကြေညာပါတယ်။ အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်ဟာ Rivian ကားကို ဈေးကွက်ထဲသို့ မပို့ခင် ၃လအလိုမှာ ထုတ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီးတော့ Rivian ကနေ...

၁၂ ကြိမ်မြောက် မွန်ပြည်နယ် လွှတ်တော် အစည်းအဝေးမှာ ဘာတွေ လုပ်ဖို့ ရှိလဲ

ဒုတိယအကြိမ် မွန်ပြည်နယ် လွှတ်တော်၏ ၁၂ ကြိမ်မြောက် လွှတ်တော် ပုံမှန် အစည်းအဝေးကို လာမည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက် စတင် ကျင်းပတော့မည်ဖြစ်၏။ အစည်းအဝေးမှာ ဆွေးနွေးမည့် မေးခွန်း၊ အဆို အားလုံးကိုလည်း ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထား၍ အစိုးရထံ ပေးပို့ထားပြီ...

ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လုပ်ငန်းအသစ်များမှ အလုပ်သမား ၂၀၀၀ ကျော်ကို အလုပ်ပေးနိုင်ခဲ့ဟု ဆို

မော်လမြိုင် ဖေဖော်ဝါရီ မွန်ပြည်နယ်အတွင်း လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသော လုပ်ငန်း ၁၃ ခုမှ အလုပ်သမား ၂၀၀၀ ကျော်ကို အလုပ်ပေးနိုင်ခဲ့ကြောင်း ပြည်နယ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ကုမ္ပဏီများ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန လက်ထောက် ညွှန်ကြားရေးမှူး ဦးမင်းသိန်းဦးက ပြောသည်။ အဆိုပါ လုပ်ငန်း ၁၃ ခုမှာ ၂၀၁၇ ဧပြီလမှ...