24.9 C
Mawlamyine
Tuesday, October 15, 2019

အပူလွန်ကဲခြင်း

နွေသည်အလွန်အပူသောသဘောကိုဆောင်သည်။ သစ်ပင်များပြုန်းတီးသွားသောအရပ်တွင် နေသည်အလွန်ပူပြင်းသော အပူရှိန်ကိုရလေသည်။ ထိုအခါတွင်လူသားတို့သည် နေ၏အပူရှိန်ကိုအလူးအလဲခံစားရတော့သည်။ အပူလွန်ကဲခြင်းများဖြစ်ပေါ်တော့သည်။ ဆေးပညာအဆိုအရ အပူရှပ်ခြင်း သည် အပူလွန်ကဲခြင်း (heat exhausion) မှစတင်ခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် heat storke ဟုခေါ်သောအပူလိုင်းလွန်ကဲခြင်း အပူလျှပ်ခြင်းကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပြင်ပအပူချိန်လွန်ကဲခြင်းသို့မဟုတ် ပြင်းထန်သော ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုများတွင် ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ် ကမောက်ကမဖြစ်ပေါ်ခြင်းကြောင့်...

ကျောက်သင်ပုန်းပင်နှင့်ကင်ဆာရောဂါ

ဖိုးဝဇီ ဒီတစ်ပတ် အစာလည်းဆေး၊ဆေးလည်းအစာကဏ္ဍမှာ ဖော်ပြပေးမှာကတော့ လမ်းဘေးမှာ သဘာဝအလျောက် အလေ့ကျပေါက်ပြီး အလကားလည်းရ ၊ဆေးဖက်လည်းဝင်တဲ့ ကျောက်သင်ပုန်းပင် အကြောင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ငယ်ငယ် ကျောင်းသင်ပုန်းတွေသုံးစဉ်အချိန်က သင်ပုန်းပေါ်မှာရေးထားတဲ့ စာတွေကိုပြန်ဖျက်ဖို့ အဲဒီအပင်ကို အသုံးပြုခဲ့တဲ့အတွက် ကျောက်သင်ပုန်းပင်လို့ ခေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ မွန်ပြည်နယ်မှာတော့ ကုလားချဉ်ပေါင်လို့လည်းခေါ်ပြီး၊တချို့တွေက နတ်သမီးကွမ်းရွက်၊နတ်သမီးကွမ်းတံတွေးပင်၊ရေကြည်ပင် စသဖြင့် နေရာဒေသအပေါ်မူတည်ပြီး အမျိုးမျိုးခေါ်ကြပါတယ်။ အဲဒီ ကျောက်သင်ပုန်းပင်လို့ခေါ်တဲ့...

ဝက်တုပ်ကွေး (H1N1) သမိုင်း

ယခုတလောစျေးထဲတွင်ကြားနေသည်ကား ဝက်တုပ်ကွေးရောဂါ ပြန်ဖြစ်နေတယ်ဆိုသော သတင်းပင်ဖြစ်တယ်။ အရပ်ထဲတွင်ဝက်နားရွက်ပြာရောဂါြဖစ်နေတယ်လို့ခေါ်ကြတယ်။ ကျန်းမာရေးဌာနကတော့ အာဖရိကန်ဝက်တုပ်ကွေးဟုဆိုကြတယ်။ ဝက်တွင်သာအဖြစ်များသောရောဂါဖြစ်တယ်။ သို့သော်လူတွေက ဝက်တုပ်ကွေးနဲ့ ဝက်နားရွက်ပြာရောဂါအကြောင်းကိုကွဲပြားစေရန် ဝက်တုပ်ကွေးရောဂါအကြောင်းကို တင်ြပေပးလိုက္ပါရေစ။ ဝက်တုပ်ကွေးလို့ခေါ်တဲ့ Swine Flu ( H1N1 ) ဟာ ၁၉၁၈ ခုနှစ်ခန့်က Mexico(မက်ဆီကို) နိုင်ငံမှာ စတင်တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒီဝက်တုပ်ကွေးက...

လောက်သေရွက်နှင့်ကျန်းမာခြင်းအကျိုး

ဒီတစ်ပတ်အစာလည်းဆေး၊ဆေးလည်းအစာကဏ္ဍမှာ ဖော်ပြပေးမှာကတော့ ဆေးအဖြစ်အသုံးပြုနေကြတဲ့ ဟင်းလျာတစ်မျိုးဖြစ်တဲ့ လောက်သေရွက်အကြောင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ လောက်သေပင်ကို ရုက္ခဗေဒလို Desmodium triquetrum DC လို့ခေါ်ပြီး ၊မုဆိုးလှံ၊ရွှေကူူလှံတင်၊ရွှေကူသံလျက် စသဖြင့်လည်း ခေါ်ကြပါသေးတယ်။ သူဟာ ပဲမျိုးရင်း Fabaceae ထဲက Desmodium genus ထဲမှာ ပါပါတယ်။ လောက်သေပင်ဟာ စိုက်ပျိုးပင်မဟုတ်ဘဲ တောထဲမှာအရိုင်းပေါက်တဲ့အပင်မျိုးပါ။ လူတွေကတူးယူစိုက်ပျိုးရင်းနဲ့ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်လာတဲ့ ဘယဆေးပင်တစ်မျိုးလည်းဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာဆေးကျမ်းများအလိုအရ...

ခြင်ကတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်သည့် ရောဂါများ

နိဒါန်း အခုတလောကြားနေရသောသတင်းများတွင် ဆင်တုပ်ကွေးဟုခေါ်သော Chikungunya ရောဂါသည် အဖြစ်များလာသည်။ ထိုရောဂါသည် ခြင်ကတစ်ဆင့်ကူးစက်သောရောဂါဖြစ်သည်။ ကျွန်တော်တို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ခြင်နှင့်နေ့စဉ်ထိတွေ့ရသောအခါ ရောဂါကူးစက်နိုင်ခြေအလွန်များသည်။ ယခုခြင်ကတစ်ဆင့်ကူးစက်ခံရနိုင်သည့် ရောဂါ အများကြီးရှိသည့်အနက် အဖြစ်များသည့်ရောဂါများကိုစုစည်းတင်ပြလိုက်ပါသည်။ သွေးလွန်တုပ်ကွေး သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါက Aedes ခြင်တွေကတစ်ဆင့် ကူးစက်ရရှိနိုင်တာဖြစ်ပါတယ်။ သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါ ခံစားရတဲ့ကလေးတွေမှာ အများစုက လက္ခဏာသိပ်မသိသာတတ်ပါဘူး။ အပျော့စားလက္ခဏာတွေဆိုရင် ရိုးရိုးဖျားတာ၊ တုပ်ကွေးတို့နဲ့ဆင်တူနေတတ်ပါတယ်။...

စိတ်ဖိစီးမှုနှင့်စာမေးပွဲရာသီ

ယခုလိုစာမေးပွဲရာသီနှင့်နွေဦးပေါက်လာပြီဆိုလျှင် ဆေးခန်းများတွင်မြင်ရများသောလူနာများမှာ စိတ်ဖိစီးမှုရောဂါသည်များဖြစ်သည်။ တက္ကသိုလ်ဝင်စာမေးပွဲဖြေဆိုကြသော ကျောင်းသားကျောင်းသူများသည် စာမေးပွဲ၏ ဖိအားကိုတွေးပူ၍ စိတ်ဖိစီးမှုရောဂါကိုခံစားရသည်။ အစာမဝင်၊အိပ်မပျော်ဖြစ်၍ ကယောင်ကတမ်းများဖြစ်တတ်သည်။ စိတ်ဖိစီး မှုခံစားနေရချိန်တွင် ခန္ဓာကိုယ်သည် ဗီတာမင်ဘီကို ပိုမိုလို အပ်ခြင်းကြောင့်၊ ယင်းအချိန်တွင် ဗီတာမင်ဘီပါဝင်သော အစားအသောက်များကို ရွေးချယ်စားသုံးသင့်သည်။ဗီတာမင်ဘီသည် အဆီနှင့် ပရိုတင်းတို့ပြိုကွဲရန်၊ အာရုံစူးစိုက်မှုကောင်းစေရန်၊ သွက်လက်နိုးကြားစေရန်၊ ဦးနှောက်နှင့်အာရုံကြော...

လိင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါများ

ဆစ်ဖလစ်(Syphilis) လို့ အများသိကြတဲ့ လိင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါပာာ Treponema pallidum လို့ခေါ်တဲ့ ရောဂါပိုးကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရောဂါပာာ အရွယ်ရောက်ပြီးသူတွေမှာတော့ လိင်မှတစ်ဆင့်ကူးစက်တာ အများဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း နမ်းခြင်း၊ သွေးသွင်းခြင်းနဲ့ မတော်တဆထိခိုက်မိခြင်းတို့မှလည်း ကူးစက်တတ်ပါတယ်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေချိန်မှာ သန္ဓေသားကိုလည်း အချင်းကို ဖြတ်ပြီး ကူးစက်တတ်ပါတယ်။ ရောဂါလက္ခဏာပြတဲ့အချိန်မှာတော့ ဆစ်ဖလစ်ပာာ...

ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်း

ဒီတစ်ပတ်အစာလည်းဆေး၊ဆေးလည်းအစာကဏ္ဍမှာ ဖော်ပြပေးချင်တာကတော့ ကမ္ဘာမှာပေါ်ပြူလာအဖြစ်ဆုံး အသီးအရွက်တွေထဲမှာ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ကျန်းမာရေးအတွက် အကောင်းဆုံးအစားအစာဖြစ်တဲ့ ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်း (Broccoli)ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်းဟာ မုန်ညင်း၊မုန်လာမျိုးရင်းဝင်သီးနှံတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ပန်းဂေါ်ဖီဖြူလိုပဲ အေးမြတဲ့ရာသီဥတုကို ကြိုက်နှစ်သက်ပါတယ်။ဒါကြောင့်မို့ မြေပြန့်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊တောင်ပေါ်ဒေသပဲဖြစ်ဖြစ် အေးမြတဲ့ရာသီဥတုရှိရင် တစ်နှစ်ပတ်လုံံး စိုက်ပျိုးနိုင်ပါတယ်။ပန်းပွင့်တစ်ခုလုံးကို စားသုံးနိုင်ပါတယ်။ လူတိုင်းနီးပါး စားဖူးကြပေမယ့် သူ့ရဲ့ဆေးဖက်ဝင်မှုကိုတော့ နှိုက်နှိုက်ချွတ်ချွတ်သိသူ နည်းလှပါတယ်။ ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်းမှာ သံဓာတ်အမြောက်အမြား၊ပရိုတင်း၊ခရိုမီယမ်၊ကယ်လစီယမ်၊ကာဗွန်ဟိုက်ဒရိတ်၊ ဗီတာမင်အေနဲ့စီတို့...

ဝက်သက်ရောဂါ ကြိုတင် ကာကွယ်ပါ

မြန်မာနိုင်ငံမှာ လတ်တလောဖြစ်ပွားနေတဲ့ ဝက်သက်ရောဂါနဲ့ စပ်လျဉ်းပြီး သိသင့် သိထိုက်တဲ့ အကြောင်းအရာများ၊ စတင်ကူးစက်ဖြစ်ပွားပုံနဲ့ ဆောင်ရန် ရှောင်ရန်အချက်လေးတွေကို ဟင်္သာစာဖတ်ပရိသတ်တွေအတွက် စုစည်း ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။ ဝက်သက်ရောဂါဟာ ကာကွယ်ဆေးမထိုးထားတဲ့သူတွေအားလုံး အမျိုးသား အမျိုးသမီး အသက်အရွယ်မရွေး ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ဦးမှ တစ်ဦး ကို လျှင်လျှင်မြန်မြန် ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ယောက်နဲ့...

ဝက်သက်ရောဂါ ကာကွယ်ပါ

ယခုတစ်လော ပြန်လည်ခေါင်းထောင်လာတဲ့ရောဂါတစ်ခုမှာ ဝက်သက်ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။ တချို့ဒေသတွေမှာကပ်ရောဂါပုံစံဖြစ်ပွားနေပါတယ်။ ဝက်သက်ရောဂါဆိုတာ ဗိုင်းရပ် တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး လူကို ကူးစက်ရာကတစ်ဆင့် ဖြစ်တဲ့ ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။ ဝက်သက်ဖြစ်စေတဲ့ မီဆယ်ဗိုင်းရပ်စ် (Measles Virus) ဟာ လူကို ဖျားခြင်း၊ နှာစေး၊ ချောင်းဆိုးခြင်း၊ မျက်စိနီရဲခြင်း နဲ့ အရေပြားပေါ်တွင် အနီဖုကလေးများ...
x